Przeczytaj mnie

O modlitwie. Listy do Malkolma - Clive Staples Lewis

2012-01-29T12:22:00.000+01:00

Lewisa wszyscy kojarzą z Narnią, co jest maluteńkim błędem. Bo mój ukochany pisarz jest też według mnie jednym z mądrzejszych ludzi na świecie. Jego mózg powinien spoczywać w muzeum wśród szacunku i zachwytów. Bo widzicie… Lewis pisał o wierze, o chrześcijaństwie. Nie wierzył zawsze, o nie, on się nawrócił, ale jak się nawrócił, to z prawdziwym wejściem smoka. A potem zaczął o tej wierze myśleć. Połączenie jego umysłu i chrześcijaństwa dały piękne dzieła, Lewis nie pisze banałów z ambony, on pisze dla ludzi, zrozumiale i mądrze zarazem, niezwykle odkrywczo i tak prawdziwie ludzko. Każda jego książka odkrywa dla mnie masę rzeczy, o który nie wiedziałam, bądź wiedziałam, które dla mnie nie istniały, bądź istniały. Pomaga zrozumieć, pisze o własnych rozterkach i przede wszystkim nie wstydzi się powiedzieć, że jest tylko człowiekiem, a przez to jego książki są jeszcze lepsze.

„O modliwie” jest ostatnią książką Lewisa, wydaną drukiem już po jego śmierci. Napisana została na zasadzie listów, ot wszystkie listy Lewisa do niejakiego Malkolma, w których pisarz mówi o wierze, kościele, podejściu do modlitwy. Dyskutuje, odpowiada, przekonuje i rozważa. Tylko że… żadnego Malkolma nie ma. To Lewis wymyślił taką formę książki, by jeszcze bardziej zbliżyć się do czytelnika. Cwana, zdolna bestia.

Ta książka nie jest nudnawym kazaniem o wierze. To rozważania osoby, która niegdyś w Boga nie wierzyła, to masa porównań tak błyskotliwych, że ma się wrażenie, iż brzmią po raz pierwszy. A przecież o wierze powiedziano już tyle, że nie możliwym jest powiedzieć coś nowego. Jednak Lewis to potrafi. Umie również dotrzeć do czytelnika znudzonego monotonnymi rozważaniami o wierze. Potrafi zaciekawić i zmusić do myślenia.

Niekiedy wydaje mi się, że dla Lewisa w ogóle nigdy nie było rzeczy niemożliwych.

Za możliwość napisania recenzji dziękuję wydawnictwu Esprit :)

Herbata. 100 przepisów – Mary Ward

2012-01-21T18:10:00.000+01:00

"Herbatę się pija, by zapomnieć o hałasie świata.”

T'ien Yiheng

Książki kucharskie niekiedy bywają prawdziwym arcydziełem, opisują bowiem sztukę ulotną, która gości przed nami równo tyle, ile jesteśmy w stanie wytrzymać i jej nie zjeść. Niewdzięczne zajęcie, zdawałoby się. Jednak jedzenie to sztuka – za jego pomocą potrafimy czuć szczęście, uwodzić, zarabiać, a nawet zabijać…

Herbata według mnie jest pokarmem dla duszy, nie dla ciała. Jej aromat wyłącza świat i koi zmysły. Można ją po prostu pić, a można się nią delektować. Można uważać ją za pięciominutową przerwę, a można za sztukę. Książka „Herbata. 100 przepisów” z pewnością opiewa ją jako rytuał, piękny rytuał, który gości na ziemi już od 3000 roku p. n. e.

„Jest to książka o delektowaniu się… delektowaniu się życiem, ważnymi chwilami, a także o czerpaniu przyjemności z picia herbaty” – mówi autorka na początku książki. Książki? Ależ nie, dla mnie to wręcz arcydzieło. Pięknie wydana, zachęcająca nie tylko okładką, ale i każdą stronę, szatę graficzną której opracowała Donna Morris. Zielone piękne kartki, z małymi imbryczkami i liśćmi herbaty tylko dodają tej książce smaku. Poza tym to nie tylko arcydzieło kucharskie i graficzne. Panie i Panowie, brawa dla Barneya Taxela, mistrza fotografii, który przemycił w zdjęciach imbryczków, czareczek i filiżanek prawdziwy zapach herbaty.

By Miranda

W tej książce znajdziecie nie tylko przepisy na doskonałą herbatę. Przeczytacie także opowieść o tym, skąd herbata pochodzi, jak się ją uprawia i o wszystkich jej gatunkach. Nauczycie się sztuki zaparzania, jak herbaty w torebkach, tak i liściastej. Przeczytacie o tym, czemu imbryczków się nie myje i dlaczego należy kpić z niektórych restauracji. A poza przepisami na „Herbatę na dobry humor”, „Herbatę grzaniec” czy „Herbatę rosyjską” i wiele innych, dowiecie się jak wróżyć z fusów, zrobić przyjęcie japońskie lub popołudniową herbatkę angielską. I znajdziecie przepisy na przysmaki słodkie i słone, cynamonowe i japońskie.

Przekonałam się dzięki „Herbacie…”, że książka kucharska może być nie tylko arcydziełem, pięknie wyglądającym na półce w kuchni i będącym źródłem epickich powierzchni stołu w jadalni, ale może być także niesamowicie ciekawą lekturą na wieczór spędzony, rzecz jasna, przy filiżance doskonałej herbaty.

Wydawnictwu Bellona dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki – Mario Vargas Llosa

2012-01-19T07:43:00.000+01:00

Czy kiedykolwiek kochaliście tak bardzo, że byliście w stanie wybaczyć każde szelmostwo? A jeżeli tak, czy była to prawdziwa miłość, czy może już choroba?

„Szelmostwa…” to książka o kobiecie, która pragnąc jednego, całe życie uganiała się za innym, i o mężczyźnie, który wiedział, że tę kobietę kocha.

A wszystko w tej historii jest bardzo łatwe. Ona – kobieta tysiąca kłamstw i imion, kobieta będąca z tysiącami i nie należąca do żadnego. Tańcząca na ostrzu życia i śmiejąca się mu w twarz. Chowająca prawdę o sobie tak głęboko, iż miejsce to mogło nigdy nie istnieć. Oszukująca siebie i świat , należąca do chwili, nigdy do stałości.

On – skromny tłumacz konferencyjny i literacki, mężczyzna kochający tylko jedną kobietę. Mężczyzna pragnący nienawidzić tylko jedną kobietę. Jeżeli los odwracał się i patrzył na niego, to było to Jej uśmiech. Gdy odchodziła, życie zmieniało się w trwanie. Gdy wracała, drżał ze szczęścia. Uciekał i wracał w myślach. Ona uciekała i wracała w życiu.

To historia miłości morza i przystani, powietrza i skały, uśmiechu i ust. Niestałości i stałości – przeciwieństw, które mogą być tylko ze sobą. Oddzielnie trwają, wspólnie istnieją.

To było moje pierwsze spotkanie z Llosą. Sięgnęłam po niego, bo byłam ciekawa noblisty, wybrałam „Szelmostwa…” bo tak poradzili mi przypadkowi miłośnicy jego twórczości. Przypadki. Dwieście stron przeczytałam z uśmiechem, potem czytałam już tylko ze łzami.

Piękny styl zauroczył, Paryż i miłość do Paryża podbiła moje serce, szelmostwa rozbawiły, okrucieństwo wzruszyło, końcówka przywołała smutny uśmiech i chęć sięgnięcia po kolejną książkę noblisty. Lloso, to prawdziwe szelmostwo z Twej strony, skazywać mnie na siebie!

Ta historia jest jak tango motyla z płomieniem. Opowiada o byciu sobą i wyrzekaniu się siebie, o ucieczce przed życiem, o szukaniu, o niepokoju i cierpieniu. Szukając za długo można umrzeć. Czekając za długo także można umrzeć. I lepiej umiera się razem.

Każdy kot ma dwa końce – Przemysław Wechterowicz

2012-01-11T08:44:00.000+01:00

Kot – jaki jest, każdy widzi. A najlepiej widzi go Przemysław Wechterowicz, autor niesamowitej książeczki, która o kocie prawdę Wam powie.

Każdy z nas posługuje się na co dzień powiedzonkami. Przysłowia są na stałe związane z naszym życiem i uważane są za trwałą część kultury. Niektóry nawet twierdzą, iż powiedzenia danego narodu stanowią nierzadko klucz do tajemnic jego mentalności.

A co ma wspólnego kot z przysłowiami? Na to pytanie odpowie Wam pan Wechterowicz, a raczej jego przecudowna książeczka. Malutka, bo liczy zaledwie 96 stron, a połowa z nich to przecudne ilustracje pani Anny Nowocińsiej-Kwiatkowskiej. Lecz nie liczy się ilość, liczy się jakość. A jakość tej książeczki jest niezwykła, bowiem koty ukazały w niej swe prawdziwe oblicze. To właśnie z „Każdy kot ma dwa końce” dowiecie się, że „gdzie kot nie może, tam człowieka pośle” oraz, iż nie należy „chwalić kota przez zachodem słońca”.

Tak, dokładnie tak. Połączcie przysłowia wraz z kocią wybitnością, a otrzymacie tę niesamowitą książeczkę. Najlepszy prezent dla każdego kociarza i filologa zajmującego się frazeologią. Jest to książka idealna, bo nie dość, że o kotach, to czyta się piorunem – założę się, że poświęciliście o wiele więcej czasu na przeczytanie mojej recenzji, niż na samą książkę. Nie wierzycie? Sprawdźcie sami!

I pamiętajcie… Nie wywołujcie kota z kuwety.

Trzynaście powodów – Jay Asher

2012-01-03T09:33:00.000+01:00

To miał być tylko telefon. Zwykły, pojedynczy telefon do klientki księgarni z informacją o tym, że zamówiona przez nią książka już czeka. Minuta, może dwie – to wystarczyło, wystarczyło, by klientka odpowiedziała, że dostała identyczny tytuł pod choinkę i książki nie odbierze, wystarczyło, bym przeczytała opis z tyłu okładki, wystarczyło – ale nie to jest ważne. Ważne jest, iż te kilka minut wystarczyło, by ta książka na mnie spojrzała. Potem była tylko Hannah…

Po powrocie ze szkoły Clay znajduje w domu paczkę zaadresowaną na jego imię. W środku jest pudełko po butach wypełnione kasetami. Zwykłymi kasetami do magnetofonu, które powoli wyszły już z użytku. Chłopak odpala pierwszą kasetę i słyszy głos Hannah, koleżanki z klasy. I wszystko byłoby w porządku, gdyby nie fakt, że Hannah dwa tygodnie temu popełniła samobójstwo.

Miałam trzynaście powodów, by się zabić, mówi nagrany głos dziewczyny, jeżeli słuchasz mnie teraz, oznacza to, że jesteś jednym z nich.

Podobno „Trzynaście powodów” to debiut Ashera. Mogę dodać tylko, że to bardzo dobry debiut. Książka jest napisana tak, że po pierwszym zdaniu ciężko się od niej oderwać – prosto, łatwo, a zarazem z głębią i przesłaniem. Przeraża bólem w niej zawartym i uczy ten ból dostrzegać, otwiera oczy.

„Trzynaście powodów” przeczytałam w ciągu jednej nocy. Po części dlatego, że nie mogłam oderwać się od tej książki, ale również z powodu tego, iż nie chciałam spędzić ani jednego dnia w środku historii Hannah. Chciałam ją mieć za sobą, chciałam skończyć tę książkę, zanim wrócę do swojego świata. Nie dlatego, że tej dziewczynie przytrafiły się okropne i nieludzkie rzeczy, a dlatego, że spotkała ją codzienność jaką zna każdy z nas i owa codzienność miała siłę zabijać.

Nie lubię tematyki samobójstwa, jest dla mnie często przekoloryzowana, przesadzona, pełna rozczulania się nad sobą. Ale w przypadku Hannah, poznałam zwykłą historię nastolatki, którą spotkało zwykłe życie. Co stało się, że postanowiła je zakończyć? Warto się dowiedzieć. Warto, by potem w swoim własnym życiu nigdy nie popełnić wobec kogoś podobnego błędu.

Ta książka uczy, otwiera oczy, pokazuje szczegóły. Zmienia świat i nakazuje pomyśleć. Bo takie jest nasze współczesne życie – często wiele rzeczy robimy nie myśląc.

Zapachy miast – Dawid Rosenbaum

2012-01-01T13:46:00.000+01:00

Czym pachnie śnieg? Ktoś stwierdzi, że nie ma zapachu, mi zawsze wydawało się, że pachnie arbuzem, natomiast Dawid Rosenbaum uważa jeszcze inaczej. Dla niego niemal wszystko jest zapachem, każdy skrawek ziemi wydziela swoją swoistą i niepowtarzalną woń. Książka „Zapachy miast” opowie nam niemal o całym świecie, tylko naszym przewodnikiem nie będzie wzrok. Podróżować będziemy za pomocą węchu.

Zapach jest fenomenem. Wystarczy poczuć woń spalonego mleka, a nasze myśli uciekną kilkadziesiąt lat wstecz, do małego przedszkola, gdzie kucharki rzadko prały swoje fartuchy. Cofa nas do przeszłości niczym maszyna czasu.

„Zapachy miast” zabierają nas do przeróżnych zakamarków i pokazują, że świat jest wachlarzem zapachów. Czy wiecie jak pachnie sztuka? Jaki zapach ma paryskie metro? Czym pachnie Tajlandia? I dlaczego przed świętami Warszawa ma obrzydliwy zapach?

Maroko, Egipt, Nowy Jork, Norwegia, Paryż, Wyspy Kanaryjskie, Petersburg i wiele innych miejsc pokazuje nam ta książka. Pisarz kusi zapachami, zwodzi opisami, potrafi rozbawić, zmusić do zastanowienia, a niekiedy najpierw wzruszyć do łez, po czym wywołać na naszej twarzy delikatny uśmiech. Ta książka ujmuje serce. Napisana płynnie i ciepło, jakby to wcale nie było słowo pisane, a opowiadanie przyjaciela przy kawie. Słuchamy o jego podróżach i wdychamy zapach świeżo parzonej kawy. Czytając tę książkę, nie poczujemy tylko zapachu papieru, jakim lubią pachnieć nowe wydania. Poczujemy cały świat. Wystarczy zamknąć oczy, a można nawet usłyszeć szept deszczu.

„Przy stoliku obok małżeństwo z dziećmi. Przed chwilą byli na zakupach w pobliskiej Galleries Lafayette, bo każde z nich ma przy swoim krześle po kilka paczek i toreb. Rozmawiają, żartują, śmieją się i wyglądają na szczęśliwą rodzinę. Dopiero, kiedy mężczyzna nalewa do szklanki colę, uprzednio włożywszy do niej cały palec, a kobieta błądzi dłonią po stoliku w poszukiwaniu cukiernicy, orientuję się, że oboje są niewidomi Nastoletnia córka podsuwa matce cukiernicę, chłopak na głos czyta komiks – oni widzą. Kelner przynosi zamówione dania i w tej samej chwili jak na komendę chłopiec i dziewczyna podnoszą się ze swoich miejsc. Bez słowa podają rodzicom serwetki i sztućce, szepcząc coś do uszu. Być może tłumaczą, gdzie na talerzu leży mięso, po której stronie położono frytki i ostrzegają przed ozdobną, francuską chorągiewką wetkniętą w środek steku. Nie robią nic więcej. Wracają na swoje miejsca i zaczynają jeść”*

Teraz, po przeczytaniu tej lektury, zawsze będę się zastanawiać, czym pachną turyści, ci śpieszący się na dworcu ludzie, ciągnące za sobą walizki na kółeczkach. Co w nich jest schowane? Domowe ciepło czy też zapach jakiegoś egzotycznego kraju. Z każdej podróży przywozimy ze sobą kawałek świata. Chowa się w zgięciach ubrania, na dnie walizki i w naszych wspomnieniach. Zapach jest bursztynem myśli.

*”Zapachy miast” D. Rosenbaum, Elipsa, 2011, str. 56-57

1Q84 (tom 3) – Haruki Murakami

2011-12-31T00:38:00.000+01:00

Recenzje poprzednich części:
1Q84 - tom 1
1Q84 - tom 2

„Życie jest jedynie rezultatem serii irracjonalnych, a czasami całkowicie przypadkowych wydarzeń.”*

Zapraszam do 508 stron, gdzie panują dwa księżyce, japońskie powietrze, pytania i Haruki Murakami. To już ostatni tom trylogii „1Q84” i w tym momencie powstaje pytanie – dlaczego zawsze to, co dobre, musi się kiedyś skończyć? Uważam tę trylogię za najlepsze książki Murakamiego i gdy ktoś, kto tego autora jeszcze nie czytał, pyta mnie o radę od czego zacząć, z ręką na sercu polecam „1Q84”.

„1Q84”, tytuł nawiązujący do dzieła Orwella „Rok 1984”, sam w sobie daje nam do myślenia, gdy patrzymy na tę pozycję na półce księgarni. Wystarczy wyciągnąć po nią rękę, zadając pytanie, co kryje w sobie ten tajemniczy tytuł. Będzie to pierwsze pytanie, a tuż za nim posypią się kolejne, a wraz z każdą przeczytaną stroną powstaną nowe.

Zdawałoby się, że w trzecim tomie Murakami odpowie nam na wszystkie te pytania. Zdawałoby się. Szanowny Pan Haruki nie należy do pisarzy, którzy podają czytelnikowi wszystko na talerzu. On mówi symbolami, metaforami, niedopowiedzeniami i tytułami innych dzieł sztuki. Taki jest właśnie Murakami – pisze dla naszej podświadomości.

Ci, który są po lekturze poprzednich dwóch tomów, wezmą tom trzeci z cichym pytaniem: „spotkają się?” I nie tylko tym. Świat, gdzie na niebie są dwa księżyce, pochłonął Aomame i Tengo. Czy tylko ich? A może pojawi się ktoś jeszcze?

„Aomame obserwuje plac zabaw, księżyce obserwują Aomame.”**

Poza tajemnicą, oczekiwaniem, odpowiedziami, Murakami pragnie powiedzieć nam coś jeszcze. Coś bardzo ważnego, coś, co każdy człowiek powinien wiedzieć i o tym pamiętać, nie zależnie od wieku czy narodowości. Nieważne w jakim znajdziemy się świecie, nieważne, co robimy i jak wyglądamy – to wszystko jest nieważne. Najważniejsze to to, by w naszym życiu znaleźć drugą osobę, która będzie w stanie nas pojąć, zaakceptować i przyjąć świat, widziany przez pryzmat naszych oczu. To wszystko. Łatwe i trudne zarazem.

„1Q84” to poniekąd przepis na życie, a poniekąd jego obserwacja. Podgląd uczuć i myśli, nie czynów. Tutaj czyny odsuwane są na drugi plan. Nie jest najważniejsze to, co uczyniliśmy, naprawdę liczy się nasz własny stosunek do tego.

Jest to niezwykle mądra książka, nie tylko tom trzeci - cała trylogia tchnie przesłaniem i wielopoziomowością. Tu każdy odnajdzie coś, co go porwie: opowieść o pisarzu, morderczyni, sekcie, miłości, samotności, trwaniu, szukaniu. Czytelnicy szybko przyzwyczaili się do tego, że w ich życiu co jakiś czas pojawia się nowy tom „1Q84”. Uważajcie, bo gdy przeczytacie całą trylogię, w waszym świecie może pojawić się pustka w kształcie książki. Ja osobiście chciałabym cofnąć się w czasie i przeczytać to dzieło jeszcze raz.

„Ale kiedy odeszła, zauważył, że została po niej pustka w kształcie człowieka.”***

________________________________________________

*”1Q84” (tom 3) Haruki Murakami, MUZA 2011, str. 378

**Tamże, str. 28

*** Tamże, str. 206

PS Kochani! Nie bez powodu wybrałam tę książkę na recenzję dziś. Dziś kończy się ten rok. Rok 2011, który osobiście dla mnie był końcem wielu rzeczy i również początkiem wielu, wielu nowych, wspaniałych spraw. Tak jak i ta recenzja - koniec wspaniałej trylogii "1Q84", ale i początek czegoś niesamowitego - życia wzbogaconego o te trzy książki i pełnego oczekiwania na kolejne dzieła Murakamiego.

Życzę Wam Książkowego Nowego Roku!

Bezgrzeszna – Gail Carriger

2011-12-25T15:57:00.000+01:00

Wcześniej z serii parasolkowatości ukazały się:

1.”Bezduszna”

2.”Bezzmienna”

Po kilku miesiącach oczekiwania (pełnego niecierpliwości i wiązanek niecenzuralnych pod adresem hrabi Maccona związanych z zakończeniem „Bezzmiennej”) „Bezgrzeszna” w końcu dotarła do moich czcigodnych rąk i… momentalnie wylądowała przy książkach oczekujących na mnie, czemu towarzyszyło moje fochnięte tupnięcie nóżką, zadarty nosek i myśl: „teraz to ty na mnie poczekasz”.

A skoro obie poczekałyśmy wystarczająco jedna na drugą, gniewy i fochy zatarły się przez czas, postanowiłyśmy wraz z „Bezgrzeszną” zawiesić wojennie szpikulce parasolek i wypić razem herbatkę w atmosferze tandetnie błyszczącej w sklepach handlowych miłości oraz radości świątecznej zawartej w waniliowo-mdłych śnieżynkach oraz do bólu optymistycznych wyć kolędowych. I cóż z tego wynikło? Rzecz jasna, recenzja w samo Boże Narodzenie. Wesołych i biedronkowych, Kochani!

Maccon jak to Maccon, jest wilkołakiem porywistym i rozwrzeszczanym, jednak czasami potrafi ruszyć głową i w pewnych okolicznościach (pozbawionych formaliny i innych środków wprawiających w stan alkoholowego odurzenia - wyobrażacie sobie pijanego wilkołaka?) dojść do dość oczywistych wniosków.

Alexia jak to Alexia, nie tracąc swojej pięknej (choć jej nos znalazłby inny epitet) pewności siebie oraz genialnej i zaskakującej parasolki, w chwilach pełnych chęci nawrzeszczenia na męża, potrafi ruszyć nie tylko rozsądkiem, ale i tak paskudną sprawą jak - zwana przez poetów oklepanych słowem – miłość, i dojść do dość oczywistych wniosków.

Czytelnicy do owych wniosków doszli już przy końcówce „Bezzmiennej”, natomiast siekierowaty wilkołak i parasolkowana bezduszna potrzebowali całego kolejnego tomu, który wyszedł spod pióra genialnej Carriger. I dobrze, że wyszedł, bo ile warte byłe zaskoczone spojrzenia ludzi w autobusie i na dworcowej kawiarni, gdy nagle bez uprzedzenia wybuchałam śmiechem i omal nie rozlewałam (to tylko w kawiarni) tandetną herbatę, która herbatą zwać się nie powinna. Tak, zdecydowanie, dziękuję Carriger za umilenie mi godziny czekania na autobus, który miał mnie zawieść do karpia. Wiszę jej za to cały kilogram londyńskiej herbaty.

Ale wróć my do „Bezgrzesznej”. Jeżeli czytaliście dwie poprzednie części, to koniecznie musicie przeczytać i tę. Są tu mechaniczne biedronki, brak Akeldamy (jego brak był tak dziwny, że aż nie zdążyłam nafuczeć na nieobecność mojego ukochanego wampira tuż po Armandzie i Lestacie) oraz jest dzieciofeler! Dodatkowo mogę was zachęcić pijanym wilkołakiem i templariuszami z grubych rękawicach (fanatyzm religijny zawsze mnie strasznie bawił). A poza tym dowiecie się, że najlepszą zemstą jest zjedzenie Pesto.

Przede mną kolejne miesiące oczekiwania na ciąg dalszy parasolkowatej książki. Zapowiadają, iż „Bezwzględna” będzie o imbryczkach. Chętnie o nich poczytam, no chyba że znów pokłócę się z książką i trochę nam zajmie przełamanie pierwszych lodów. Ale nie ma strachu, mam Pesto i nie zawaham się go użyć.

Sponsorem tej recenzji była Miranda, wielbicielka mechanicznych biedronek!

Wesołych świąt!

2011-12-23T21:24:00.000+01:00

Juniper Berry i tajemnicze drzewo – M. P. Kozlowsky

2011-12-21T23:27:00.000+01:00

Kocham drzewa. Stawiam je na równym poziomie wraz ze zwierzętami, a może i ciut wyżej. Tuż za ludźmi. Bo w drzewach jest więcej ludzkich cech niż w psie merdającym ogonem. Dla ludzi są przykładem. Można by od ich uczyć się stałości. Są żywe. Nie wierzycie? Idźcie do lasu i przytulcie drzewo. Poczujecie jak bije jego serce.

Juniper Berry nie wyczuła w tajemniczym drzewie żadnego bicia serca. Było ono najbrzydszym drzewem z całego lasu i tylko prosiło się o ścięcie. Dimitri, pracujący u rodziców dziewczynki, pewnego razu chciał je ściąć, ale niestety ojciec Juniper surowo mu tego zabronił. Czemu? Co jest takiego niezwykłego w starym, brzydkim drzewie? Zapytajcie kruka, który przesiaduje na jego gałęziach…

I znów mam zamiar śpiewać hymny pochwalne na cześć Espritu. Kochane wydawnictwo! Cenię je za to, co wydają. A wydają prawdziwe wartości. Ich książki można brać w ciemno, nieważne, o czym są, wystarczy, że jest na nich znaczek wydawnictwa Esprit – to stuprocentowa gwarancja tego, iż jest to dobra literatura. Przekonałam się o tym nie raz i jeszcze nigdy się nie zawiodłam.

„Dom był pałacem, jezioro było basenem, Kicia był psem, a Juniper Berry – jedenastoletnią dziewczynką.”

(„Juniper Berry i tajemnicze drzewo”)

Kiedyś życie Juniper było inne, kiedyś wszystko było inaczej. Kiedyś bawiła się wraz z rodzicami każdego wieczoru, kiedyś robili razem pizzę, kiedyś tata udawał zombie, kiedyś Juniper pisała scenariusze, a rodzice grali je na role. Kiedyś. Teraz jest inaczej. Na półce ojca stoją Oscary, o mamę biją się reżyserzy, rodzinna Berry mieszka w wielkim domu, Juniper ma wszystko czego chce, ale wolałaby mieć rodziców. A rodzice są zajęci, zapracowani, zapatrzeni w siebie. Nie mają czasu dla córki. Lecz czy to przez pracę? Tylko i wyłącznie przez sukces? Skoro są tak bardzo zajęci, czemu ojciec Juniper nie pozwolił ściąć drzewa?

Niesamowita książka, czyta się piorunem. Nieco przypomina mi „Koralinę” Gaimana, co mnie osobiście bardzo cieszy. Nie ma kota, za to jest pies, który wygląda jak kot, są marzenia do spełnienia, są rodzice nie mające czasu dla córki i jest tajemnicze drzewo oraz kruk. Świetna pozycja dla młodzieży, tej starszej i młodszej. Delikatnie pokazuje czym jest kuszenie, co daje, a co zabiera. Pokazuje, czym są marzenia, marzenia nieprzemyślane, pełne dumy lub strachu. Niekiedy warto zastanowić się nad tym, o czym marzymy.

Książka opowiada także o życiu tuż po spełnionym marzeniu, takim, które potrafi wyniszczyć i zamknąć oczy na to, co najważniejsze. Wspomina o życiu gwiazd i dziwnym zachowaniu fanów. A przede wszystkim opowiada nam o tym, że nie ma nic ważniejszego poza kochającą rodziną.

Polecam. Na zimne, świąteczne wieczory i na letnie, pachnące poranki, na wiosenne herbatki i jesienne ciasteczka. Każda pora jest dobra, by sięgnąć po „Juniper Berry i tajemnicze drzewo”.

Wydawnictwu Esprit bardzo dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Lodowy smok – George R. R. Martin

2011-12-17T20:42:00.000+01:00

Kiedy byłam mała, często czytano mi „Królową Śniegu”. Mimo zimy tam opisywanej, ta bajka niosła ze sobą niezwykłe ciepło, śnieg i mróz były tylko pretekstem, by podkreślić domowe ciepło i ciepło ludzkich serc.

Dorosłam. I mimo iż nie znoszę zimy, ciągnie mnie do takich lodowych opowieści. Paradoksalnie szukam w nich ciepła. W „Lodowym smoku” go nie znalazłam.

„Lodowy smok” to opowiadanie G. G. Martina, które doczekało się oddzielnego wydania, wzbogaconego przepięknymi ilustracjami. Strzał w dziesiątkę na półce dla dzieci i młodzieży.

Cieniutka książka, opowiadająca o dziewczynce, która urodziła się w ogromne mrozy, tak ogromne, iż powiadano, że Adara jest dzieckiem zimy. I naprawdę ona nim jest. Jej skóra jest niezwykle chłodna, a sama dziewczynka przez cały rok z wytęsknieniem czeka na zimę i nie boi się mrozu oraz… lodowego smoka, który w pozostałych mieszkańcach wioski wzbudza przeraźliwy lęk.

Książka napisana tak kunsztownie (a czegóż innego można spodziewać się po Martinie?), że nie ma tu ani krzty ciepła. Zalecam czytanie jej pod ciepłym kocem z gorącą czekoladą. Ja zmarzłam. Naprawdę! Ale warto było. Piękny lodowy smok, niesamowita dziewczynka. Tak niewiele słów, a tak wiele treści, tak wiele do myślenia.

Świat opisany pokrótce, bowiem książeczka ma zaledwie 100 stron, jednak świat, który intryguje. Marzy mi się napisanie do Martina, by rozwinął swój pomysł (zapewne mnie nie posłucha, bo napisałabym jeszcze kilka podszytych emocjami słów o pewnej postaci z okładki i o tym, że tak się nie robi.)

Polecam wielbicielom bajek, smoków i Martina. Fanom zimy również. Piękna książka, którą kładę na półkę z myślą o moich przyszłych dzieciach. A Martina prosimy o więcej bajek!

Lektor [2008]

2011-12-13T21:14:00.000+01:00

Są filmy, których koniec potrafimy przewidzieć na samym początku. Są też filmy, które od pierwszych sekund zaskakują. A są i takie filmy, które na pierwszy rzut oka są banalne i przewidywalne, a po kilkunastu minutach potrafią wywrzeć na nas ogromne wrażenie, „Lektor” jest właśnie takim filmem.

Amerykańsko-niemiecki melodramat, oparty na książce o jednobrzmiącym tytule, pokazuje widzom, czym są uczucia, różne uczucia, od namiętności, po śmierć. Czy śmierć także jest uczuciem?

Młody chłopak spotyka przez przypadek starszą od siebie, lecz piękną kobietę. Spotkanie to nie jest pierwsze i ostatnie. Hanna i Michael spotykają się niemal codziennie. Co robią? Chyba nie muszę wam odpowiadać.

Brzmi banalnie, prawda? Miłość młodzieńca do starszej od niego kobiety, namiętność… Nie dajcie się zwieść. Ten film jest o czymś więcej, niż o miłości i pasji. Opowiada nam o mroku obozów koncentracyjnych, o świecie po wojnie, o analfabetyźmie, o więzieniu i o tym, że są uczucia, które mogą być więzieniem.

Sięgnęłam po ten film, nie licząc na wiele. Ot, obraz, który należy znać. Jak bardzo się myliłam, nie oczekując niczego po „Lektorze”. Dał mi wiele, szczególnie do myślenia. Pozostawił masę pytań i nie na wszystkie udzielił odpowiedzi. Sprowokował myśli i emocje i bezczelnie się skończył.

Możliwe, że Michael przychodził do Hanny po to, by poznać tajniki kobiety i wszystkiego, co z nią związane, a może i nie. Możliwe, że Hanna czuła się samotna i dlatego przygarnęła tego chłopca, a może i nie. Kochała słuchać jak jej czytał. Ich każde spotkanie dzieliło się na książki i łóżko. Książki były najpierw. A potem spotkania się skończyły, skończyły się po to, by zderzyć te dwa życia ze sobą po raz wtóry osiem lat później, tylko wtedy Michael i Hanna nie spotkają się w biednym acz przytulnym mieszkaniu, spotkają się na sali sądowej, gdzie tematem rozprawy będą zbrodnie hitlerowskie. Michael będzie siedział tam jako student, w ramach lekcji. Hanna natomiast zasiądzie na ławie oskarżonych…

Z pamiętnika małego księgarza ~1~

2011-12-08T23:50:00.000+01:00

…czyli o trampkach słów kilka i o prezentach refleksji parę.

Dziś nieco biograficznie, recenzje odsuniemy na chwilkę na bok. Nie wiem, czy wiecie, a może wiecie, ale ja nie wiem, że wiecie, a wy wiecie, że ja nie wiem, że… Ekhem!

Otóż! Aria skończyła swoją karierę turystyczną i powróciła do dawnego fachu księgarskiego, czyli codziennie spędza 8 godzin latając między półkami, pakując kartony, doradzając ludziom, jakie książki wybrać, i mając przez cały czas na budzi tak szeroki uśmiech, że mózg się marszczy.

Dlatego też powstał w mojej główce malutki pomysł stworzenia dodatkowej zakładki na blogu, gdzie od czasu do czasu będę mogła wrzucić jakieś moje księgarniane refleksje. A takowych jest kilka. Nie, nie będę Wam dziś opowiadać o kartonach, mordercach Hanki, z którymi się kumpluję, dziś będzie o prezentach.

Jakie może mieć problemy ten, kto szuka prezentu? Główne problemy są dwa:

1. - Co wybrać.

2. - Brak pieniędzy.

Myślicie, że takie teraz mają problemy dorośli, którzy przychodzą do mojej księgarni po prezenty dla dzieciaków? Otóż niestety nie. Głównym problemem jest wybór czegoś, czego jeszcze to dziecko nie ma. Bo obecnie dzieci mają wszystko i ludzie, kupując dla nich prezent, łamią głowę nie nad tym, by prezent się podobał, czy był w przystępnej cenie, tylko czy dzieciątko nie ma już czegoś takiego w domu. A to daje do myślenia. Czy to, że mamy możliwość kupowania bez ograniczeń, oznacza, że powinniśmy kupować dla dziecka wszystko? XXI wiek – wiek konsumentów.

PS Kocham chodzić w trampkach w pracy!

Saga o Ludziach Lodu – Polowanie na czarownice (tom 2) – Margit Sandemo

2011-12-05T23:44:00.000+01:00

Dzień dobry! Nazywam się Aria i jestem ofiarą Sagi Ludzi Lodu. Taaaak, dobrze się czyta te książeczki, dobrze, szybko i łatwo.

Gdy czytelnik już zna bohaterów z pierwszego tomu, książka porywa od razu. I nie pozostaje nam nic innego jak tylko obserwować, jak dorastają cudze dzieci.

I cóż tam u nich się dzieje? A dzieje się, moi Drodzy, dużo, bo inaczej nikt by nie czytał tych książek z zapartym tchem. Raz na wozie, raz pod wozem Silje i Tengel wciąż są w sobie zakochani (doprawdy, aż czasami za słodko), ich dzieci rosną i zadają coraz więcej pytań. A Hanna ma coraz więcej odpowiedzi, tylko czy ktoś chce ją wysłuchać? A chce. Kto? Nie powiem!

Najbardziej oczywiście intryguje Sol – niezłe z niej ziółko. Ciekawie mi się czytało o moim całkowitym przeciwieństwie. Tak, dokładnie tak. Zwykle czytając książki, szukałam podobieństw między mną a literackimi bohaterami. A przy „Polowaniu na czarownice” po raz pierwszy uświadomiłam sobie, że czytam o swoim skrajnym przeciwieństwie. Każda decyzja podejmowana przez Sol, u mnie wyglądała by zupełnie na opak. Ot takie ciekawe spostrzeżenie psychologiczne.

Jest to kolejna książka, która cichutko pokazuje, że kościół jest zacofany, zakłamany i zapatrzony w przedawnione kanony. Ciekawe, że film o identycznym tytule – „Polowanie na czarownice” [2011], pokazuje zupełnie odmienną prawdę. Luźnie skojarzenie, ciekawe, czy w tym przypadku znaczące.

Czy polecam? A polecam, jak zaczęliście czytać sagę, to na drugi tom na pewno wpadniecie. Więc jak macie ochotę wrzucić mózg na leżaczek, ubrać mu przeciwsłoneczne okularki i dać drineczek z parasolką, to śmiało – „Polowanie na czarownice” czeka.

--> Tom 1 „Zauroczenie”

Rok 1984 – George Orwell

2011-11-27T14:59:00.000+01:00

...historia moich myśli, nie poglądów.

O czym opowiada ten tytuł mówić nie muszę, bo o tym wie każdy. „Rok 1984” to książka, którą po prostu wypada znać. Ciężka książka, trudna i poruszająca.

Dla mnie przeczytanie tej książki nie było zwykłym wieczorem z lekturą, to był kawałek życia, kiedy żyłam intensywniej, z większym bólem, z rozsypującymi się myślami, ze strachem i brakiem nadziei, z przerażeniem, z próbą zrozumienia i z brakiem marzeń. Nie przeczytałam „Roku 1984”, ja go przeżyłam, każdą jego stronę. Dlatego ta recenzja będzie inna, nie będzie recenzją. Ona będzie opowieścią o tym, jak szybko bije ludzkie serce, gdy umysł czyta opowieść Orwella. I czy w ogóle jest ono zdolne bić.

„Gnijesz, rozpadasz się! – ryknął. – Wiesz, czym jesteś? Worem gnoju. A teraz obróć się i jeszcze raz popatrz w lustro. Widzisz tę ohydę? To właśnie ostatni człowiek. Tak wygląda ludzkość, jeśli ty ją reprezentujesz.” (*1)

Gdy George Orwell zaczynał pisać „Rok 1984”, nazwa tej książki miała brzmieć „The Last Man in Europe”. Jak to jest być ostatnim człowiekiem? Stać w tłumie i wiedzieć, że tylko nasze serce bije naprawdę, widzieć wokół siebie ludzi, ale nie czuć od nich ciepła. Wszyscy podążają za ideą, wszyscy ślepo wierzą w system. Czy to znaczy, że ja też muszę? Czy jestem wyjątkowa, bo myślę inaczej? Bo cicho odważyłam się myśleć inaczej?

„Jeżeli wszyscy są wyjątkowi, to nikt nie jest!” (*2) Ale co wtedy, gdy nikt nie jest wyjątkowy? Czy wtedy właśnie następuje koniec świata?

„Jeśli chce się zachować tajemnicę, należy ukryć ją nawet przed sobą. Trzeba pamiętać o niej bez przerwy, lecz dopóki nie nadejdzie właściwa chwila, nie należy ani ubierać jej w słowa, ani pozwolić, aby przeniknęła do świadomości. Od tej chwili nie tylko jego myśli, ale również odczucia i sny muszą być prawomyślne. I przez cały ten czas musi kryć swoją nienawiść głęboko w sobie, nosić ją jak torbiel, która tkwi w ciele, a zarazem nic jej z nim nie łączy.” (*3)

Nie walczymy w swoim życiu z całym światem. My walczymy z samymi sobą. O co? O pozostanie sobą albo o nie pozostanie sobą. Można zniszczyć siebie, by z popiołów zbudować siebie na kształt i podobieństwo wzoru świata – społeczeństwo powie ci, jaki masz być. A można też walczyć z tym społeczeństwem. Po cicho, strachliwie. Chować w sobie skrawki własnego ja, tchórzliwie uciekać przez mocnym naciskiem – lecz czy to jest walka? Być partyzantem własnej duszy? Czy to jedyne wyjście? Bo kto teraz ma odwagę na otwartą walkę? Krzyk sprzeciwu, krok do przodu i kula prosto w serce. Ci, co płoną najjaskrawiej, umierają najszybciej.

„Jeśli chcesz wiedzieć jaka będzie przyszłość, wyobraź sobie but depczący ludzką twarz, wiecznie!” (*4)

Człowiek człowiekowi wilkiem… Jesteśmy jedynym gatunkiem, który niszczy sam siebie. Niektórzy twierdzą, że jesteśmy zarazą, która zżera Ziemię. Czasami jestem gotowa się z tym zgodzić, a czasami nie. Ludzi są zdolni do wielkich czynów, jak złych, tak i dobrych. Człowiek jest fenomenem, który zachwyca, a zarazem i przeraża.

„Tygrys ominie, ptak nie siędzie,
Tylko czasami wiatr gorący
Owionie drzewo to w rozpędzie
I pomknie w dal – już śmiercią tchnący.
(…)
Ale człowieka posłał człowiek,
Bo władny był i postanowił,
I poszedł na pustynię człowiek,
I przyniósł jadu człowiekowi.”(*5)

Człowieka posłał człowiek – w trzech słowach można zamknąć cały ból i brak nadziei. Tak samo jak w jednej książce można zawrzeć całą rozpacz. Mówią, że „Rok 1984” to antyutopia z elementami satyry. Nie czułam satyry, czułam strach i chłodną samotność. Czytałam opowieść o tym, jak bardzo można złamać człowieka, zniszczyć go, jego własne ja – rozdeptać i kazać popiołom dziękować za rozdeptanie.

Jeżeli myślicie, że nikt nie zdoła odebrać wam waszego życia – mylicie się.

Jeżeli myślicie, że nikt nie jest w stanie odebrać wam waszych poglądów – mylicie się.

Jeżeli myślicie, że nikt nie jest w stanie odebrać wam waszych myśli – nie czytaliście jeszcze tej książki.

„Kto rządzi przeszłością, w tego rękach jest przyszłość; kto rządzi teraźniejszością, w tego rękach jest przeszłość.” (*6)

Co wiemy o przeszłości? O przeszłości naszego kraju i całej Ziemi? A skąd wiemy? A gdzie pewność, że znamy prawdę? Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia, dlatego też lekcje historii w każdym kraju są inne. Każdy ma swoją wersję świata, bo historia jako nauka obiektywna nie istnieje.

„My niszczymy słowa. Setkami, i to dzień w dzień. Redukujemy język, plewimy z niego wszystko, co zbędne.” (*7)

My też. Neologizmami, skrótami, łaciną podwórkową. Kto używa długich i skomplikowanych słów – ten chce się wywyższyć. A listy grzecznościowe są pozbawione uczuć. Czyżby? Napisz pismo służbowe, od którego będzie bił uśmiech. Nie potrafisz, prawda? Ja też nie. Bo oficjalne stoi daleko od uczuć. A może my oduczyliśmy się wyrażać nasze uczucia? Czemu na określenie jednej sytuacji w języku polskim trzeba użyć kilku zdań, a w jakimś innym języku wystarczy jedno słowo? Skąd pochodzą te różnice? Mentalność? A co buduje mentalność? Co tworzy wspólną cechę narodową? Kto trzyma w rękach nić, która łączy umysł każdego obywatela jednego kraju? Czy nie ten, kto stoi na jego czele? I co stanie się, gdy ten ktoś gwałtownie tą nicią szarpnie?

„Myślozbrodnia nie pociąga za sobą kary śmierci: myślozbrodnia JEST śmierci” (*9)

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus. Ostatni raz byłam u spowiedzi kilka dni temu. Od tego czasu zgrzeszyłam. Popełniłam myślozbrodnię. Popełniam ją każdego dnia. Codziennie. Co godzinę. Co minutę. Nie umiem myśleć jak reszta świata.

Zastanawiam się, co odpowiedziałby mi na to ksiądz w konfesjonale. Bo przecież kościół każe ufać, a w zaufaniu nie ma miejsca na wątpliwości. Ale też zachęca do szukania, bo „kto szuka, ten znajduje” (*8), a przecież szukanie zaczyna się od pragnienia i zwątpienia zarazem. Gdzie jest granica grzechu myśli? Bo przecież myśli nie są bezgrzeszne, prawda? „Każdy, kto pożądliwie patrzy na kobietę, już się w swoim sercu dopuścił z nią cudzołóstwa.” (*10)

„Partia ma dwa zasadnicze cele: zawładnąć całą kulą ziemską i zlikwidować raz na zawsze swobodę myślenia.” (*11)

A czy my teraz posiadamy swobodę myśli? Czym jest demokracja? Co ja mogę, a czego nie mogę? Gdzie leży granica, którą narzuca mi społeczeństwo i gdzie leży granica, którą narzucam sama sobie? I czemu właściwie narzucam sobie jakiekolwiek granice? Granice przecież nie pozwalają mi iść do przodu. Czy da się obejść granice?

„Rządzimy materią, bo rządzimy umysłami. Rzeczywistość mieści się w mózgu.” (*12)

Czy ja czuję umysłem? „Człowiek, który ma serce, niczego nie może stracić, gdziekolwiek by się znalazł.” (*13) A co się stanie, gdy ktoś wytnie mi serce? Maszyny mają sztuczną inteligencję, mają umysły. Nie mają serca. Dlatego nigdy nie będą ludźmi.

„– Słuchaj. Im więcej mężczyzn miałaś, tym bardziej cię kocham. Wiesz dlaczego?
– Tak. Doskonale.
– Nienawidzę czystości, nienawidzę dobroci! Nie chcę, żeby istniały jakiekolwiek cnoty. Pragnę, aby wszyscy byli zepsuci do szpiku kości.” (*14)

Wpadamy ze skrajności w skrajność. Gdy długo nie jemy czekolady, nie umiemy zatrzymać się po jednej kostce. Cierpieć z braku, a potem umierać z przejedzenia – tylko człowiek jest zdolny do czegoś takiego. Czyż nie jesteśmy fenomenalnym gatunkiem? Absurdalnym do granic możliwości? Takim, który sam sobie narzuca reguły, sam je łamie, sam walczy o wolność i kocha despotów. Nie ma książki, która byłaby w stanie opisać człowieka, nie istnieje Encyklopedia Ludzkiej Duszy. Kochamy i nienawidzimy, chcemy żyć i pragniemy umrzeć, krzyczymy i milczymy, stajemy w bezruchu i rozbijamy się o mury. Czy ktokolwiek umie wytłumaczyć samemu sobie, kim tak naprawdę jest?

„Świat strachu, zdrady i cierpienia, świat depczących i deptanych, świat, który w miarę rozwoju staje się nie mniej, lecz bardziej okrutny.” (*15)

1984 czy 2011, jaka różnica? Strach to najlepsze narzędzie do rządzenia. Nie wierzycie? Włączcie wiadomości i posłuchajcie. Naprawdę posłuchajcie.

„W filozofii, religii, etyce lub polityce dwa plus dwa mogło równać się pięć, ale gdy chodziło o skonstruowanie armaty czy samolotu, wynik musiał brzmieć cztery.” (*16)

Bo nie chodzi o to, by skłamać, że dwa plus dwa równa się pięć. Chodzi o to, by naprawdę tak myśleć.

„Wolność oznacza prawo do twierdzenia, że dwa i dwa to cztery. Z niego wynika reszta.” (*17)

Czym jest wolność?

„Dla człowieka ważny jest moment śmierci. Urodzin się nie wybiera, ale można wybrać, jak się umrze.” (*18)

______________________________________________________________

Cytaty:

*1- „Rok 1984” – George Orwell

*2 – „Iniemamocni” [2004]

*3-4 - „Rok 1984” – George Orwell

*5 – „Anczar” – Aleksander Puszkin

*6-7 - „Rok 1984” – George Orwell

*8 – Łk 11, 9-10

*9 - „Rok 1984” – George Orwell

*10 – Mt 5, 28

*11-12 – „Rok 1984” – George Orwell

*13 – Koniec świata i Hard-boiled Wonderland – Haruki Murakami

*14-17 – „Rok 1984” – George Orwell

*18 – “1Q84” – Haruki Murakami

Tajemnica Poliszynela

2011-11-26T11:36:00.000+01:00

…czyli słów kilka o tym, gdzie warto zajrzeć w Olsztynie.

„Przeczytaj mnie” kocha dobre książki, ale kocha je także przy bardzo dobrej kawie. A Tajemnica Poliszynela to miejsce, gdzie można znaleźć nie tylko dobrą kawę i książkę, ale i… Ciii, to tajemnica!

W sercu Warmii, w Olsztynie, tuż przy Wysokiej Bramie, a dokładnie na ulicy Staromiejskiej 2/5 lok. 3mieście się małe cudo. Przytulna księgarnio-kawiarnia, gdzie można wypić kawę siedząc tuż przy regale z książkami.

Długo czekałam na coś takiego w moim Olsztynie i muszę powiedzieć, że opłacało się czekać.

W Tajemnicy Poliszynela każdy poczuje się jak w domu. Wystarczy tylko nacisnąć klamkę. A tuż za drzwiami wita was uśmiech przemiłych pań – zawsze przemiłych i zawsze uśmiechniętych. Następnie jest moment wyboru – gdzie usiąść, który z niezwykłych stolików wybrać. Czy oprzeć się o Merlin Monroe, czy też przytulić się do Szymborskiej. Nie wiecie, o czym mówię? Ha! Bo to Tajemnica Poliszynela. Sprawdźcie doświadczalnie.

Co następuje po tym? Oczywiście zachwyt menu. Tak, tak, właśnie zachwyt samym menu, a nie tym, co zawiera. Piękne, ręcznie robione, aż prosi się, by je porwać ze sobą. Ale wierzcie mi na słowo, bardziej opłaca się wracać do Poliszynela i do pięknego menu, niż je porywać. Bo w domu nie zamówicie „Sklepów cynamonowych”, „Romea i Julii”, albo „Charliego i Fabryki Czekolady”… Znów nie wiecie, o czym mówię? Ha! Bo to Tajemnica Poliszynela!

Gdy już opanujecie pierwszy zachwyt nad menu i postaracie się dokonać wyboru, co by tu zamówić (polecam tosty!), następuje kolejna ciężka próba… Bo jeżeli przyszliście do Tajemnicy Poliszynela razem z kimś, by porozmawiać, to życzę powodzenia. Czy da się skupić na rozmowie i opanować wzrok uciekający do półek z książkami albo cytatów na ścianach? Sprawdźcie sami ;)

Poliszynel chętnie zdradzi wam parę swoich tajemnic...

Sherlockista – Graham Moore

2011-11-25T14:06:00.000+01:00

"To robią pisarze, prawda? Nazywają to, co wymaga nazwania, przywołują to, co było niedopowiedziane.”

Kto nie zna Sherlocka Holmesa? Przecież to już nie tylko postać literacka, to bohater, który majaczy na granicy fikcji i realności, bo dla wielu czytelników i pasjonatów Sherlock był postacią prawdziwą.

Graham Moore, młody, 28letni amerykański pisarz, zadebiutował powieścią „Sherlockista”, gdzie opowiedział czytelnikowi dwie historie, łączącym punktem których był Sherl… och, nie. Conan Doyle!

1893 rok.

Sherlock Holmes nie żyje! Zginął, a wraz z nim jakakolwiek szansa na dalsze opowiadania z jego udziałem. Sherlock nie żyje. Któż jest temu winien? Oczywiście Arthur Conan Doyle!

1901 rok.

Sherlock Holmes żyje! Został wskrzeszony pod piórem Arthura Conan Doyla. Ale dlaczego? Co spowodowało podjęcie takiej decyzji? O tym z pewnością przeczytamy w dzienniku pisarza, przecież on zapisuje tam wszystko, tylko… tylko dziennik gdzieś zaginął.

2010 rok.

Dziennik został odnaleziony! Dokonał tego największy uczony zajmujący się studiami nad Conan Doyle’em. Jak? Niestety, tego się nie dowiemy, gdyż został on zamordowany we własnym pokoju hotelowym. Dziennika przy nim nie znaleziono…

Jako debiut osoby, która ma zaledwie 28 lat, książka ta jest dla mnie znakomita. Owszem, wielu rzeczy można się uczepić, wytknąć palcem, pokręcić nosem. Można, ale po co? Spędziłam z „Sherlockistą” kilka ciekawych dni, nie mogąc się od niego oderwać. Przy każdym rozdziale lądowałam to w XIX wieku u boku Doyle’a i Brama Stokera, to w XXI tuż przy zdolnym sherlockiście Haroldzie. I w obu przypadkach czytałam z ogromnym zainteresowaniem.

Pochwalić też muszę motta dodawane do każdego z rozdziałów. Większość z nich pochodziło z opowiadań Doyle’a, ale pojawił się także Dante i Bram Stoker. I pociągnęło mnie do Sherlocka… Zatęskniło się za dzieciństwem i za psem Baskerville’ów, za „elementarne” i Watsonem. A potem w myślach pojawiło się pytanie: gdzie leży granica pomiędzy Arthurem Conan Doyle’em i Sherlockiem Holmesem?

„Człowiek jest niczym, jego dzieło – wszystkim.”

Dla mnie ta książka przede wszystkim nie jest kryminałem czy też próbą zajrzenia w życie Conan Doyle’a. Ujrzałam w tej historii relację twórcy i jego dzieła. Czy są przyjaciółmi? Wspólnikami? Czy stoją po tej samej stronie? A może któreś z nich jest panem tego drugiego? A jeżeli tak, to które z nich dominuje? Co ich łączy – wdzięczność, współpraca czy może rywalizacja i nienawiść?

„Bo za sto lat ja nie będę nikogo obchodził. Ani ty. Ani Oscar (…). Nie, ludzie będą pamiętać opowiadania. Będą pamiętać Holmesa. I Watsona. I Doriana Graya.”

________________________________________________

Wszystkie cytaty użyte w recenzji pochodzą z „Sherlockisty” – Grahama Moora

Wydawnictwu Prószyński i S-ka dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Podwójna cisza – Mari Jungstedt

2011-11-17T09:15:00.000+01:00

Zwykle kryminale czyta się z zapartym tchem. Jedna - dwie strony, morderstwo i już potem ciężko się oderwać, a umysł głowi się nad tym, kto jest sprawcą. Tak bywa zazwyczaj, jednak u Pani Jungstedt jest zupełnie inaczej.

Zaczynając czytać tę książkę, miałam wrażenie, że jest to spokojna powieść obyczajowa. Ciche osiedle, kilka domów, a w nich mieszka grupa przyjaciół. Bardzo zżyta grupa przyjaciół – kilka małżeństw, mają dzieci w tym samym wieku, razem imprezują, razem jeżdżą na wakacje. Wszystko robią razem. Brzmi utopijnie, albo przerażająco sekciarsko. Ale spokojnie, sekty tam nie ma.

Dopiero po setnej stronie na horyzoncie zamajaczyło morderstwo. Przy czym nie mogę powiedzieć, że tożsamość sprawcy bardzo mnie zaskoczyła. Końcówka również była spokojna, bez fajerwerków. Tak jakby naprawdę w powieść obyczajową na siłę wciśnięto morderstwo, które było gdzieś tam w tle. Nic więcej.

Zdecydowaną wadą książki jest to, że kompletnie nie trzyma w napięciu. Mogłabym ją odłożyć będąc w połowie i nie powróciłabym do niej myślami. Jednak jest w niej coś, co zmusza nas do zastanowienia. Bo jak to jest z paczkami przyjaciół? Jak to jest z przyjaźniącymi się małżeństwami – czy to jest dobre czy nie? Dzieci mają swoich rówieśników pobliżu, rodzice mają na oku dzieci. I niby nic w tym złego. Jednak gdy spotkania stają się notoryczne, gdy każdy urlop jest spędzany w większej grupie… Małżeństwo jest przede wszystkim samo dla siebie, rodzina powinna umieć spędzać czas tylko w swoim towarzystwie – teoretycznie. Praktycznie bywa różnie.

Czy polecam „Podwójną ciszę”? Fani pani Mari sami po nią sięgną, koneserzy kryminałów niech się zastanowią, nim zajrzą do tej książki, a samej sobie po raz drugi tej autorki bym już nie poleciła. Nie moja bajka.

Pismo Leonarda – Dina Rubina

2011-11-13T17:33:00.000+01:00

Pismo Leonarda to inaczej pismo lustrzane, litery pisane od tyłu, od prawej do lewej. Odczytać je można tylko za pomocą lustra. Swoją nazwę owe pismo zdobyło dzięki Leonardo da Vinci, który w taki sposób zaszyfrował część swoich prac.

Jednak to nie jego geniusz pomógł mu opanować lustrzane pismo. Otóż Da Vinci był leworęczny, a owa sztuka jest często konsekwencją tej przypadłości.

Wyobraźcie sobie, że jesteście po trzydziestce, tworzycie szczęśliwą parę ze swoim mężem, jednak dzieci nie macie. Pewnego dnia zadzwoni do was jakaś daleka mężowa krewna i powie, że w jego rodzinie ktoś zmarł i zostawił po sobie małą dziewczynkę. Weźmiecie dziecko do siebie?

Masza odmówiła. Jednak po kilku niespokojnych dniach, w ciągu których wciąż myślała o dziewczynce, zadzwoniła do krewnej. Na jej chęć zaopiekowania się dzieckiem, usłyszała: „Nie weźmiesz jej. Wystraszysz się”.

O czym jest ta książka? Wydaje mi się barbarzyństwem jakiekolwiek wspomnienie o jej treści, gdyż sama odkrywałam ją nie wiedząc o fabule absolutnie nic. Pismo Leonarda, a zatem leworęczność – ot wszystko, co przyszło mi do głowy.

Zabrałam się za tę książkę, bo chciałam poznać Dinę Rubinę, jedną z najbardziej znanych pisarek współczesnej literatury rosyjskiej. Sięgałam po autora, nie po książkę, a znalazłam głębię, magię i masę pytań. Tylko gdzie są odpowiedzi?

Na pewno zna je Anna, leworęczna dziewczynka, która dla każdego będzie tajemnicą. Bo gdy rozumie się cały świat, ów świat nigdy nie zrozumie nas. Kim jest Anna?

'Zawsze i wszędzie pozostaje tą inną, obcą - dziwaczką i wiedźmą - niezrozumianą i wzbudzającą obawę. Dla krewnych z prowincji, którzy nie chcą się nią zaopiekować po śmierci matki, jest "dziwnym dzieckiem"; "dziwną dziewczynką" - dla przybranych rodziców z Kijowa; "dziwną uczennicą" - w radzieckiej szkole, gdzie niezwykłość jest uznawana za nienormalność i bezwzględnie tępiona; "dziwną studentką" szkoły cyrkowej - chociaż w środowisku cyrkowym dziwaków akurat nie brakuje; "dziwną Ruską" - w słynnym kanadyjskim cyrku, w którym przygotowuje lustrzane pokazy.'

Anna po prostu jest. Istnieje na kartkach tej książki, a Rubina opowiada o niej poprzez wspomnienia, listy, zapiski, rozmowy… Narracja zdecydowanie jest godna podziwu.

Czytałam oryginał, przekład nie trafił jeszcze w moje łapki. Jednak powiedzieć muszę, że zachwyciła mnie różnorodność językowa – gwara, naleciałości, zapożyczenia. Zachwycił mnie także świat, jaki pokazała nam autorka – cyrk, niekiedy w najdrobniejszych szczegółach; Rosjan przez pryzmat reszty świata i ich samych; małomiasteczkość i wielkie kraje; mentalność i wiarę; życie i nędzę; niewiedzę i wiedzę; być i mieć.

W tej niewielkiej książce zawarte jest całe życie, życie nie tylko Anny – dziwnej, a zarazem tajemniczej, obcej, a przy tym tak mi bliskiej – lecz także życie całego kraju, całego świata, a zarazem życia zwykłych przechodni, mijanych codziennie na ulicy. Wiecie, że człowiek, jeżeli mu się przyjrzeć, ma w sobie cały wszechświat?

Trzej muszkieterowie [2011]

2011-11-01T16:10:00.000+01:00

Wybuchy, sterowce, spiski i... szpady. Cztery szpady, bo jeden za wszystkich i wszyscy za jednego! Czy jest na sali ktoś, kto nie zna "Trzech muszkieterów"? A kto zna trzech muszkieterów w połączeniu ze statkami w powietrzu... i steampunkiem?

Przede wszystkim zaskoczeniem nie będzie, iż film z pewnością nie jest wierną ekranizacją książki. Mamy tu hiperbolizację w każdym calu. Muszkieterowie wydają się być postaciami z jakiegoś komiksu, D'Artagnan jest niewyraźny i mętny, a przyjaciółka papilotów Milady co trzy minuty świeci na ekranie swoimi pończoszkami i nie stroni od walki na szpady. Słowem, brzmi jak kicz, ale kiczem nie jest.

Dla mnie były to cudowne dwie godziny, w czasie których to zachwycałam się pięknymi strojami i harakterkiem Milady, to płakałam ze śmiechu przy Orlando Bloomie, który próbował być straszny i przerażający, to wzdychałam przy niskim głosie Atosa, albo mruczałam „też taki chcę”, gdy na ekranie pojawia się piękny sterowiec.

Twórcy nie aż tak bardzo zmodernizowali fabułę, nie pozmieniali głównych cech bohaterów, nieco hiperbolizowali to i tamto, jednak główny sens powieści Dumasa nigdzie nie zginął. Intryga z diamentami królowej wciąż jest obecna – swoją drogą bardzo spodobała mi się para królewska. Uważam za sztukę ukształtować paniusiowatą postać króla, którego głowę wypełnia nie królestwo, a jaki kolor jest w modzie, a następnie wzbudzić u widza sympatię do tej postaci. Kardynał Richelieu był tak prawdziwie zły, że aż chciało się wraz z Milady zdradzić dla niego połowę Francji. A muszkieterowie wciąż byli wszyscy za jednego i jeden za wszystkich.

Koneserzy klasycznej literatury, zdegustowani nową ekranizacją „Portretu Doriana Graya” i „Przygód Sherlocka Holmesa” przyjdą na ten film z kwaśną miną, spodziewając się totalnej porażki. Owszem, możliwe, że ową porażkę otrzymają, jednak jest w tej ekranizacji coś takiego, co wywołuje w nas dziecinny zachwyt. I już po chwili ciężko ukryć uśmiech, który wyrywa się na twarz, bo czy da się siedzieć z niezadowoloną miną, kiedy Orlando próbuje być groźny, a D’Artanan podrywa pannę tanimi tekstami?

A! I czy ktokolwiek może mi powiedzieć – jak… JAK! mając pod sobą cały Paryż, można wylądować właśnie na Notre Dame?!

Teleny – Oscar Wilde

2011-10-31T00:11:00.001+01:00

Swego czasu Wilde powiedział, że „Nie ma książek moralnych lub niemoralnych. Są książki napisane dobrze lub źle.„ Ciekawe, czy zgodzilibyście się z nim, po przeczytaniu pozycji „Teleny”. Powieść ta po raz pierwszy ukazała się w 1893 roku i momentalnie została uznana za skandal.

I nie ma się co dziwić. Nawet dziś wiele osób mogłoby się oburzyć na tak odważą lekturę. Różni się ona bardzo od „Portretu Doriana Graya”, gdzie jeżeli i są jakieś aluzje do związków homoseksualnych, to są one tak subtelne i kunsztownie przemycane, że zobaczyć je można, jeżeli dokładnie się poszuka. „Teleny” natomiast nie zostawiają czytelnikowi ani krzty miejsca na domysły – wszystko jest tu dobitnie i szczegółowo opisane. Dlatego też gorąco radzę postawić tę książkę na najwyższej półce, by wasze dzieci po nią nie sięgnęły. Zdecydowanie, jest to lektura dozwolona od lat osiemnastu.

Widząc tę wielką różnicę pomiędzy „Portretem…” a „Telenami” nasuwa się pytanie – cóż Wilda podkusiło, by tak odważnie opisać pewne aspekty życia? Przecież już sam „Portret…” wpędził go w niezłe kłopoty. Otóż, moi Drodzy, nie do końca wiadomo, czy to Wilde napisał „Teleny”, co więcej była to powieść pisana przez kilka, bądź kilkanaście osób – i jedną z nich mógł być właśnie nasz Oscar Wilde. Czy był? Nigdy się tego nie dowiemy, gdyż rękopis zaginął już dawno, a krytycy podkreślają, że jednoznacznych dowodów na autorstwo Wilda brak. Niemniej jednak książka ukazuje się pod jego imieniem i nazwiskiem. Czemu? Myślę, że na to pytanie każdy z łatwością potrafi sam sobie odpowiedzieć.

Mnie właśnie złapało ukochane nazwisko i trafiłam w książkowy świat, który zwykle omijam. Nie znalazłam tak niestety błyskotliwego i uszczypliwego Wilda. Znalazłam natomiast bardzo odważny erotyk o homoseksualnej miłości francuskiego dandysa Camille’a do węgierskiego pianisty Rene. I nie mi oceniać ile w owej miłości było uczucia platonicznego, a ile fizyczności.

Szczerze mówiąc ciężko mi obiektywnie ocenić tę książkę. Nie czytuję takiej literatury, a zatem nie mam porównania. Mogę tylko powiedzieć, iż mam nadzieję, że Wilde jednak nie jest ani autorem, ani współautorem tej pozycji. Przypomina mi to bardzo podobną sytuację, jaka zaistniała z rosyjskim poetą Aleksandrem Puszkinem i jego domniemanymi „Tajemniczymi zapiskami”. Otóż kilka lat temu odkryto dziennik, który podobno wyszedł spod pióra samego Puszkina. Dziennik ten pełen był frywolnych i odważnych opowieści o miłosnych wyczynach poety, a jak wiadomo Puszkin od kobiet nie stronił. Z tym że znając twórczość pisarza i jego fenomenalny talent, nigdy nie potrafiłam uwierzyć, by zniżył się do czegoś tak otwartego, niskiego, pozbawionego polotu językowego. Nie musiałam sięgać po ów dziennik, by mieć pewność, że nie jest on pióra Puszkina.

Może się mylę. Mogę się mylić też odnośnie Wilda. Jednak mam w sobie coś takiego jak zaufanie do pisarzy, których cenię. I myślę, że jeżeli oni potrafili rzeczy odważne i intymne ukryć pod pięknem słów i niedopowiedzeń, to nie mieli potrzeby pisać o nich otwarcie.

Czy polecam „Teleny”? Odważnym i fanom erotyków mogę powiedzieć, zajrzyjcie. Z pewnością ocenicie tę książkę lepiej ode mnie, bo mi w tym gatunku doświadczenia brak, i raczej owego doświadczenia zdobywać nie będę. Nie umiem określić tej książki mianem złej, czy dobrej. Prędzej powiedziałabym „zdecydowanie nie moja”.

„Określać znaczy ograniczać”

Oscar Wilde

Wydawnictwu Interwers dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Mechaniczny Anioł – Cassandra Clare

2011-10-25T15:45:00.000+02:00

Cassandra Clare, amerykańska pisarka, zadebiutowała w Polsce serią „Dary Anioła”, teraz natomiast przedstawia nam trylogię „Piekielne maszyny”. I właśnie o pierwszej części tej trylogii chciałabym z Wami porozmawiać.

„Mechaniczny anioł” może zaintrygować samym tytułem wszystkich fanów steampunku. Malutki, tykający niczym zegarek, tytułowy wisiorek w kształcie aniołka spoczywa na piersi głównej bohaterki Tessy, otrzymała go po nieżyjącej już mamie. Ojciec Tessy także zginął w wypadku, pozostał tylko brat, który mieszka w Londynie. Powieść zaczyna się od podróży dziewczyny do niego, jednak po osiągnięciu celu w porcie nie czeka na nią brat, a nieznajome kobiety. „Nie ufaj nieznajomym!”, chciałoby się rzec, ale przecież nieznajome trzymają list od brata Tessy, zapewniający ją, że wszystko jest w porządku i ma zaufać ludziom, którzy po nią przyjechali.

Zaufanie mija, gdy Tessa zostaje przywieziona do tajemniczego domu, który zamiast jej nowym mieszkaniem, staje się więzieniem. Obce kobiety, za które przecież zaręczył brat, dają jej każdego dnia dziwne przedmioty codziennego użytku i mówią: „Zmień się!”.

Czego jak czego, a odmówić sobie pochwalenia świata przedstawionego nie można. Pani Clare opisała w „Mechanicznym aniele” niezwykły Londyn z jego tajemniczymi mieszkańcami – ludźmi, wampirami, czarownicami. Instytut będący mieszkaniem Nocnych Łowców także fascynuje, tak samo jak i mechaniczny aniołek Tessy.

Zdecydowanie książka ta stoi światem i przedmiotami, na postaciach niestety się zawiodłam. Tessa wydaje mi się nijaka, pozbawiona prawdziwych ludzkich cech, zbyt wyidealizowana i ślepo zapatrzona we własnego brata. Czuć, że autorka tworzyła tę postać od zera i niestety w środku pozostała pustka.

Zwykle jednak, gdy powieść ma nic niewartych głównych bohaterów, swój kunszt opiera na postaciach drugoplanowych. Tutaj również się zawiodłam. Główni łamacze serc młodych czytelniczek – Will i Jem – niczym mnie nie zafascynowali. Zbyt stereotypowi i schematyczni panowie zbudowani na standardowych szkieletach postaci, które doskonale znamy z literatury i kina. Niczym nie zaskoczyli.

Pragnę jednak zaznaczyć, że jest to tylko i wyłącznie moje subiektywne podejście. Wolę, gdy książka mnie czymś zaskakuje, gdy któryś z bohaterów potrafi pozostać w moich myślach po opowiedzeniu swojej historii. „Mechaniczny anioł” niestety wywietrzał z mojej głowy zaraz po przeczytaniu.

Recenzja została napisana dla portalu Oblicza Kultury

Jak zostać pisarzem – Urszula Glensk, Marcin Hamkało, Karol Maliszewski, Leszek Pułka, Paweł Urbaniak, Andrzej Zawada

2011-10-16T15:49:00.000+02:00

Każdy z nas z pewnością choć raz zastanawiał się jak zostać pisarzem, albo kim są ci tajemniczy ludzie, którzy tworzą książki. Niejeden będąc nastolatkiem pisał pamiętniki lub wiersze, czasem do szuflady, a czasem dla kolegów. Ja zaczęłam od wierszy, gdy miałam dziesięć lat, potem były pamiętniki, a teraz są opowiadania i książki, póki co dla znajomych i bliskich. Czas pokaże, czy będzie z tego coś więcej.

Właśnie dlatego, że sama piszę i podchodzę to tego bardzo poważnie, pozycja „Jak zostać pisarzem” wydana przez Bukowy Las wydała mi się niezwykle ciekawa i kusząca. Bo czy jedna książka może uczynić z kogoś pisarza? Z tym pytaniem zasiadłam do lektury.

Zacznijmy od powierzchni. Po raz kolejny przekonałam się, że Bukowy Las pięknie wydaje książki. Projekt i sposób wykonania okładki, trwałość książki, papier – wszystko to składa się na całość, którą przyjemnie trzyma się w dłoniach, chłonie się jej zapach, a to sprawia, że czytania jest jeszcze większą ucztą.

„Jak zostać pisarzem” jest pracą zbiorową, pracowali nad nią tacy ludzie jak Andrzej Zawada, Urszula Glensk, Karol Maliszewski, Leszek Pułka i Paweł Urbaniak. I dobrze, że jest to owoc, nad którym pracowała grupa, bo takie zagadnienia, jak pisarstwo nie mogą być omawiane w pojedynkę.

Książka ta jest pierwszym polskim podręcznikiem dla pisarzy. Zaczyna szkolić czytelnika od filozoficznego pytania: praca czy natchnienie? Jedni twierdzą, że wystarczy 1% talentu i 99% pracy, by pisać. Inni, że z tym trzeba się urodzić. A cóż robią autorzy książki? Rzecz najmądrzejszą – opowiadają czytelnikowi o tym, jak inni słynni pisarze zostali tymi, kim są dziś. Powołując się na doświadczenie wielkich ludzi, pokazują prawdę o tym zawodzie, a każdy młody pisarz może dzięki temu odnaleźć na stronach „Jak zostać pisarzem” swojego mentora.

Bowiem prawda jest taka, iż pisarstwo to absolutnie subiektywna sprawa – kwintesencja danego człowieka. Jednak także i wypadkowa jego doświadczenia, środowiska, ludzi, których spotyka, oraz czasów, w których mieszka. Nie wolno zamykać się pod kloszem pt. „jestem pisarzem i sam wiem, co dobre”. Pisarz oraz ten, kto pisarzem zostać pragnie, powinien zawsze słuchać wszelkich rad i opinii (a zatem pozycja przeze mnie recenzowana jest jak najmilej widziana w rękach przyszłego twórcy bestsellerów), a następnie przepuszczać je przez własny filtr swojego zdania.

W tej książce znajdziecie także całą masę praktycznych rad i przykładów. Przeczytacie o tym, czym jest fabuła i z czym ją się je, dowiecie się o czasie powieści, przestrzeni, narracji, stylu, kreowaniu bohaterów i tworzeniu dialogów. A także o pracy z redaktorem, o tym, co należy zrobić, jak już się książkę napisze, o prawach autorskich (bo swoje prawa trzeba znać!) i o zawodzie copywritera.

Przede wszystkim jednak przekonacie się, jak ciężką pracą jest pisanie. Choć gdyby wziąć pod uwagę pracę wszystkich organów człowieka odpowiedzialnych za oddychanie, także uznalibyśmy to za ciężką i strasznie skomplikowaną czynność. A z pisaniem jest jak z oddychaniem – by żyć, po prostu musisz to robić.

„Jak zostać pisarzem” to znakomity zbiór rad i informacji. Nie tylko dla tych, którzy piszą, bądź chcą pisać. Ale i dla tych, którzy po prostu chcą się dowiedzieć o słynnych mistrzach pióra i o zasadach rządzących powieścią. A zatem polecam tę książkę każdemu. Czas, który przy niej spędziłam, uważam za cudowny, wchłonęłam w siebie całą masę wiedzy. Takie właśnie książki powinno się wydawać – książki, które uczą, napełniają nas i motywują do działania.

Nie pytajcie: jak zostać pisarzem? Pisarzem zostaje się pisząc. A może pisarzem się rodzi? Lub zostaje się nim, gdy na półkach księgarni pojawia się pozycja z waszym nazwiskiem… Różne są drogi do zostania mistrzem pióra. A zatem nie pytajcie. Po prostu bądźcie sobą i oddychajcie.

Wydawnictwu Bukowy Las dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Wilken. Cyrk Półmroku - Di Toft

2011-10-15T10:06:00.000+02:00

„Wilken. Cyrk Półmroku” – pod tą tajemniczą nazwą skrywa się druga część cyklu Wilken (pierwsza część - Bracia Krwi), opowiadającym nie o wilkołaku, a o wilku, który zmienia się w człowieka, i o wielu innych ciekawych postaciach.

W tej części Nat wraca wraz ze swoją matką do Francji, by przyłączyć się do ojca i dziadka, którzy… prowadzą wędrowny cyrk. Cyrk niezwykły i jedyny w swoim rodzaju, bowiem nie pracuje tu żadne zwierze, ale i ludzie trafiają się tu nader rzadko…

Nie ocenia się książki po okładce, ale ja pozwolę sobie zacząć właśnie od tego. Gdyby każde wydawnictwo wkładało tyle pracy w wydanie książki, co Bukowy Las, mielibyśmy w księgarni nie tylko pożywienie dla duszy, ale i dzieła sztuki. Wilkena przyjemnie bierze się do ręki, gdyż trójwymiarowa okładka sprawia niezłą radochę każdemu czytelnikowi.

„Wilken. Cyrk Półmroku" według mnie to kolejna świetna pozycja dla młodzieży. Wartości takie, jak przyjaźń, lojalność wobec bliskich i samego siebie, spotyka się niemal na każdej stronie. Di Toft delikatnie porusza problemy inności i dyskryminacji, pokazując, jak wielki skarb kryje się w każdym, kto różni się od reszty, oraz to, jak łatwo złamać kogoś, kto sprawia wrażenie dziarskiego i silnego. Do tego książka wciąż zaskakuje, prowadząc akcję szybko i wartko.

Szczególną uwagę przyciąga sam cyrk, a dokładniej rozdział, gdzie został opisany cały jego występ pokazany czytelnikowi oczami Nata. Niezwykłość i różnorodność postaci oraz pomysłowość Di Toft budzi żal, że w rzeczywistości nigdy nie zobaczymy czegoś takiego. Swoją drogą sam cyrk także kryje ciekawe przesłanie, które z łatwością można przenieść na nasz współczesny świat i wyciągnąć odpowiednie wnioski.

Na oklaski z mojej strony zasługują w tej książce wampiry. Tak, tak, dokładnie – wampiry. A szczególnie ich królowa, za opis której mam ochotę wysłać Di Toft kwiaty. Wampirzyca jest tu mroczna i groteskowa, a czytanie o jej przebudzeniu i o niej samej było najbardziej intrygującą rzeczą w całej tej historii. Aż żal, że autorka poświęciła tej postaci tak mało miejsca.

Podsumowując, polecam młodzieży kochającej się w literaturze fantasy oraz miłośnikom wampirów, myślę, że jest to łakomy kąsek do degustacji. Wydaje mi się także, że każdy fan fantasy znajdzie w tej książce coś dla siebie: są tu i wampiry, i wilkołaki, i fauny, i rekiny, i… A cóż ja będę wymieniać? Zapraszam do lektury!

Recenzja została napisana dla portalu Oblicza Kultury

Królestwo czarnego łabędzia - Lee Carroll

2011-10-11T17:21:00.001+02:00

Niekiedy zastanawiam się, czemu pisarzami tak bardzo rządzą schematy. Skąd to przeświadczenie, że skoro jeden zasłynął z zastosowania pewnego motywu, to wystarczy go skopiować, a również osiągnie się chwalę i sławę? A najbardziej bywa mi przykro, gdy coś, co zapowiadało się ciekawie, rozbija się o mur przewidywalności.

Garet jest młodą dziewczyną, która znalazła świetny sposób na zarabianie pieniędzy. Otóż kupuje stare sygnety i za ich pomocą wykonuje biżuterię. Medaliony sprzedają się świetnie, ale czy aż tak świetnie, by spłacić wszystkie długi ojca? Wychowana przez kochających rodziców w środowisku pełnym artystów i sztuki, Garet jest ponad swój wiek dojrzała i opanowana.

Życie mija dzień za dniem i zmienia się, gdy dziewczyna u pewnego jubilera znajduje szkatułkę z symbolem łabędzia - identycznym, jak na sygnecie, który dostała od matki na szesnaste urodziny. Cóż za zbieg okoliczności!

Wydaje mi się, że nową falą w literaturze stają się przeciętne główne bohaterki. Dziewczyna nie może być idealna i piękna, bo zapewne czytelniczki nie mogłyby się z nią identyfikować. Chwyt nie nowy, aczkolwiek całkiem dobry. Co nam po idealnych czarnych lub białych bohaterach, skoro w prawdziwym życiu tacy nie istnieją.

Co warto pochwalić? Jak już mówiłam, dynamiczność postaci - nikt tu nie jest całkowicie dobry, albo całkowicie zły. Bardzo spodobał mi się opis ludzkich aur - ich kolory i sposób, w jaki ludzie wymieniali się nastrojami. Scenę w wagonie metra uważam za najlepszą z tej książki i jakże prawdziwą. Pomysł z wyrabianiem biżuterii z sygnetów kupił mnie momentalnie, natomiast idea posiadania pracowni pełnej metalu, złota, srebra, palników itp tuż obok sypialni zachwycił mnie jeszcze bardziej. Książka zapowiadała się ciekawie i pomysłowo, choć czuło się schemat (zwykła dziewczyna - ratuje świat - hura!). Jednak, gdy pojawił się wampir, w którym zakochała się główna bohaterka, jedynie westchnęłam (zwykła dziewczyna - kocha wampira - ratuje świat - hura! [nawet Bella nie miała tak dobrze]). Tyle jest stworzeń magicznych (fauny, wodne duchy itp), że przesyt wampirzego tematu na rynku staje się już męczący. Nie wystarczy dać wampira i nawiązać do Shakespeare, by uczynić książkę głęboką i mądrą. Ale to tylko moje osobiste zdanie.

"Królestwo czarnego łabędzia" jest lekturą przede wszystkim dla fanów sagi Zmierzch, dla wielbicieli wampirów i wróżek latających między budynkami. Skusiło mnie urban fantasy, które dzięki Łukjanienko lubię i cenię, skusiła mnie piękna okładka (Prószyński przepięknie wydaje swoje książki). Niestety, okazało się, że nie jest to książka dla mnie, ale może jest właśnie dla was? Osądźcie to sami.

Wydawnictwu Prószyński i S-ka dziękuję za możliwość napisania recenzji :)

Księga cmentarna – Neil Gaiman

2011-10-10T12:02:00.000+02:00

„Dusze naszych poległych chronią nas cały czas,
Roztaczają opiekę w potrzebie.”

(Włodzimierz Wysocki)

Kto z was nie zna „Księgi dżungli” Kiplinga? Historia o chłopcu wychowanym przez wilki już dawno stała się częścią kultury i udowodniła, że wystarczy kochać, by odnaleźć rodzinę nawet w samym sercu tropikalnego lasu. Czy tylko tam?

Otóż Gaiman postanowił udowodnić, że dom można odnaleźć w miejscu, które zwykle przeraża żywych ludzi, i opowiedział historię chłopca, który wychował się na cmentarzu. Podobno pomysł na napisanie tej książki powstał w głowie Neila, gdy obserwował on jak jego mały synek jeździ na trójkołowym rowerku wokół starych nagrobków cmentarza.

Główny bohater książki nosi wiele mówiące (a może nie mówiące nic) imię – Nik, zdrobnienie od Nikt. Swego czasu Odyseusz posługiwał się tym imieniem i wyszło mu to na dobre. Jak to będzie u Nika? Przekonacie się po przeczytaniu książki.

Dzieciak rósł wśród starych i nowszych nagrobków, otoczony opieką i miłością swoich przybranych rodziców – duchów, którzy opiekowali się dzieckiem lepiej niż niejeden żyjący. Brzmi przerażająco, prawda? Ale uwierzcie mi, Gaiman w tej książce poprzestawiał pionki - tu świat poza cmentarzem przeraża bardziej niż sam cmentarz.

Wiadomo, atmosfera cmentarza jak ulał pasuje do Neila, w jego książkach zazwyczaj martwi wychodzą bardziej żywi od samych żywych. Ciekawą sprawą jest opisanie zmarłych – stałe dodawanie do ich imion epitafium z nagrobków, stylizowanie ich mowy, mentalności i poglądów do epoki, kiedy żyli.

Jeżeli patrzeć tylko na samą fabułę, rzecz jasna można nie do końca poczuć zachwyt. Nie jest to wielka głębia, a miejscami wydaje się ciut naciągana. Brakowało mi czegoś do całkowitego katharsis pod koniec książki. Jednak nie o samą fabułę ty chodzi, a właśnie o świat przedstawiony. Gaiman doskonale balansuje na granicy świata żywych i świata martwych, na granicy ciepła i zimna, dobrego i przerażającego. Udaje mu się nie popadać ze skrajności w skrajność, bowiem nie jest to mroczna księga o strasznych duchach i nie jest to także przyjemna opowiastka dla dzieci na dobranoc. Rzecz jasna, tę książkę jak najbardziej mogę polecić dzieciom, jest ona pozbawiona okrucieństwa, w jakim Gaiman lubuje się na przykład w „Amerykańskich bogach”.

Bohaterzy książki z pewnością zostaną w pamięci czytelników na długo. Możliwe, że cytaty z nagrobków są niezwykle krótkie, ale charakteryzują poszczególne duchy z błyskotliwą dokładnością. Tajemniczy i mroczny Silas zapewne zdobędzie serca wszystkich czytelniczek (ciekawe, że kojarzył mi się ze Snapem…). Spokój i racjonalność Nika ma w sobie coś z chłodnego i stoickiego, cmentarznego… i nie raz odsyłała moje myśli do Rodziny Adamsów, choć w żadnym razie w „Księdze cmentarnej” nie ma absurdu i przebarwionego czarnego humoru jakim szczyci się ten serial.

Pada tu także wiele słów, dających do myślenia i podsumowujących ludzi jednym zdaniem. Oczywiście, ludzi żywych. Mi szczególnie zapadła w pamięć część cmentarza na nieoświęconej ziemi i młodziutka czarownica tam pochowana oraz Danse Macabre, które uważam za jeden z lepszych fragmentów książki – symboliczny i mocny, nie do końca wytłumaczony i nie dający się zapomnieć.

Podsumowując, „Księga cmentarna” to prosta bajka o głębokim sensie, a takowych jest we współczesnym świecie coraz mniej. Większość kunsztownych bajarzy już nie żyje, ale Gaiman, tak jak i jego bohater Nikt, szybko uczy się najważniejszych rzeczy u zmarłych. Bo przecież najważniejsze to słuchać i rozumieć…

Recenzja została napisana dla portalu Oblicza Kultury

PS Będzie mi szalenie jeżeli odwiedzicie mój drugi podróżniczy blog :)